152
Dat een generaal zich niet roekeloos vooraan in den strijd waagt, is een zaak van
passend beleid; toch laat 't zich wel denken - vooral in vroeger tijd, toen 't vechten
cominus
iets heel gewoons was - dat het zich achterafhouden door tegenstanders
verkeerd werd uitgelegd; maar nog veel geschikter voor averechtschen uitleg lijkt
mij toe, dat een veldheer, gelijk dat in de oudheid, o.a. van Pyrrhus, vermeld wordt
1)
,
zich in 't heetst van het gevecht onkenbaar maakt door van kleeding en van wapenen
te verwisselen met een soldaat. Zelfs uit de manier waarop, en de woorden waarmee,
latere geschiedschrijvers dit vermelden, is wel op te maken, dat deze travestie in
verband werd gebracht, niet met moed en beleid, maar met de begeerte om in
minder groot gevaar te zijn en beter te kunnen vluchten. En aan deze traditie is
Terentius' beschuldiging van Pyrrhus toe te schrijven.
Een paar voorbeelden, waar uitleg in kwaden zin uit te halen is, zijn: PLUTARCHUS
in 't leven van
Pyrrhus
(cap. 17), als hij zegt dat Pyrrhus ‘zijn mantel en zijn wapenen
met die van één der krijgsmakkers, Megacles, verwisselde en
zich op een of andere
wijze daarmee verbergende
(
ϰαταϰρύψας ἑαυτὸν τρόπον τινά
) op de Romeinen los
ging’, en FLORUS (Lib. I, cap. 18): ‘projectis insignibus’.
Het gebeurde in den slag bij de Siris in 280 tegen consul Laevinus.
MONTAIGNE (
Essais
I, 47) wil de handeling van Pyrrhus recht praten; hij schrijft:
‘car pour s'estre voulu cacher sous les armes de Demogacles (sic) et luy avoir donné
les siennes, il sauva bien sans doute sa vie mais aussi il en cuida encourir l'autre
inconvénient de perdre la bataille.’
Groningen.
G.A. NAUTA.
1) Plaatsen hiervoor vindt men in de Amsterdamsche uitgave (apud G. Gallet 1702) van FLORUS
op blz. 120 noot.
Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 34
Kommentare zu diesen Handbüchern