Ansel VS211 Bedienungsanleitung PDF herunterladen (Seite 25)

De - evenmin aanstonds duidelijke - ondertitel: ‘Sieckentroost, voor de

Vier-en-Twintigh’ is zonder twijfel, met Van Lennep, te verklaren als een bitter

sarcasme: een troost voor de door wroeging gekwelde, in hun geweten ‘zieke’ vier

en twintig rechters van Oldenbarnevelt. Ook van dezen ondertitel zou men echter

met eenigen grond kunnen zeggen dat het daarin uitgesproken sarcasme kwalijk

strookt met den droeven klaagtoon der drie eerste strophen (eer nog met den

toornigen uitval van het vierde couplet en de ernstige vermaning van het ‘Besluyt’).

Waarschijnlijk heeft Vondel daarbij echter niet alleen in 't algemeen aan de woorden

van een of anderen ziekentrooster gedacht, maar zeer bepaaldelijk aan den zoo

al niet officieel-kerkelijk geijkten, dan toch sedert 1578 gemeenlijk achter in de bijbels

- ook in den door Vondel toen nog meestal gebezigden Deux-Aes-Bijbel

- na de

liturgische boeken afgedrukten

‘Sieckentroost: welcke is een Onderwijsinge in den

Geloove, ende den Wegh der Saligheyt, om williglick te sterven.’ Mogelijk zelfs ligt

in dien ondertitel bovendien een bijzondere, tot dusverre, zooveel ik weet, door

uitgevers en verklaarders niet opgemerkte toespeling verscholen, die dien titel

verklaart en verlevendigt. In de bekende ‘Historie van het leven en sterven van

Johan van Oldenbarnevelt’ (ed. 1648), blz. 246 wordt verhaald dat O. zich op den

avond vóór zijn dood door den Haagschen predikant Beyerus uit den Ziekentroost

heeft laten voorlezen

. Wel wordt dit meer terloops vermeld, als een ondergeschikt

détail, niet zoo nadrukkelijk en uitvoerig als de voorafgaande theologische

gesprekken met de predikanten Walaeus en Lamotius. Maar toch schijnt het mij

niet onmogelijk dat Vondel in zijn onder-

1) Zie Moller, Inl. t. de Heerlijckheit der Kercke XXIV-XXIX.

2) Zie Le Long, Kort Verhaal v.d. eersten oorsprong der Nederl. Geref. Kerken 128. Ik vond hem

althans in eene ed. bij Jan Paedts Jacobszoon (Leiden 1599).

3) In H.H. Barger, Ons Kerkboek 286, waarin ik deze bijzonderheid 't eerst vond, staat dit

eenigszins anders; ik houd mij hier aan het bekende authentieke verhaal (waarover zie Fruin,

Verspr. Geschr. VII 470-517).

Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 34

1 2 ... 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 ... 320 321

Keine Kommentare

Ansel VS211 Bedienungsanleitung Seite 25