317
Er moest ‘eene andere constellatie aen de lucht’ wezen, of de dichter moest machtige
vrienden hebben.
1)
Wanneer de dichter van den
Palamedes
er zoo gemakkelijk afkwam, dan kon het
ook gewaagd worden de prent uit te geven, die er nog altijd lag. Maar daar moest
een bijschrift bij. Wien zou de uitgever dit vragen? Niemand beter dan Vondel, die
getoond had niet alleen eene uitstekende hekelpen te bezitten, maar ook den moed
om die te gebruiken. Het verzoek werd niet afgeslagen. Vondel was nog geheel in
de stemming. Hij ging dan ook dadelijk aan het werk en zocht een titel. Het is
volkomen begrijpelijk, dat hierbij herinneringen van den
Palamedes
werkten en dat
hij nu den staatsgreep van 1618 ‘de Jonghste Hollantsche Transformatie’ noemde.
Maar weldra zag hij in, dat niet alleen die staatsgreep eene verandering in de
regeering was, en dat de bijvoeging
jonghste
verwarring kon stichten, omdat daarbij
sommigen misschien aan de verandering in de regeering in 1625 konden denken.
In den derden druk lezen wij dus alleen ‘Hollantsche Transformatie’.
Hiermede was echter de titel veel te algemeen, terwijl toch op een bepaald feit
gedoeld werd. In den vierden druk werd dus de titel geheel geschrapt.
Ook dit voldeed niet en zoo verschenen de volgende drukken weer met een titel,
nu ontleend aan de voorstelling: ‘Op de Waeg-schael’.
De vorm
waegschael
, die Unger een
(sic)
ontlokte
2)
, werd reeds in 1647 verandert
in
Weegschael
en is sedert zoo gebleven.
De verklaring van het gedicht geeft verder niet veel moeilijkheden. Alleen
Gommers
pop
wordt door de uitgevers niet of onjuist verklaard.
Pop
is ‘beeld’. Is nu
Gommers
pop
eene omschrijving voor
Gommer
? Ik geloof het niet, vooral om
1) Vgl. den brief van Niëllius, afgedrukt in
Oud-Holland
VI, bl. 54.
2)
Bibliografie van Vondels werken
, bl. 136.
Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 34
Kommentare zu diesen Handbüchern