Ansel VS211 Bedienungsanleitung PDF herunterladen (Seite 28)

gen: “Dit is de uitluiding van het Calvinisme, van de Geuzen”, en voegt er ironisch

bij: “tot troost der consciëntie-zieken.”’ Deze verklaring is in hoofdzaak overgenomen

door Bergsma in zijn (Pantheon-)uitgave der Hekeldichten (blz. 178): ‘Avondpsalm

voor de Calvinisten’, met aanhaling van Alberdingk Thijm's laatste zinsnede.

Koopmans eindelijk (Bloemlezing uit V.'s Gelegenheidsdichten, Bibl. v. Nederl.

Letterk.) zegt in zijn inleiding tot het gedicht (blz. 3): ‘hij (V.) roept ze (de 24) tot

boetedoening op naar de plaats der vergelding[?]; hij luidt de vesperklok; maar

alweer, 't is geen echte vesperdienst, maar een uitluien van het Calvinistiese schik[l.:

schrik]bewind en het grafluien van de gevonnisten’; doch daaronder, in de

aanteekeningen (blz. 4), kwalijk in overeenstemming met het bovenstaande: ‘

Vesper

einde van den dienst bij de Roomsen ....

Geuse Vesper

samen genomen: lied op

het einde van 't Geuzen-bewind .... Te Amsterdam hadden de begrafenissen 's

namiddags, onder klokgelui, plaats.’ Ik kan hierin niet veel anders zien dan een niet

geslaagde, immers zich zelve ten deele weersprekende, verwarde en verwarrende

poging om de beide verklaringen van V.L. (het wakker luiden der gewetens) en

A.Th. (het uitluiden van het Calvinisme) en nog een derde (‘einde van den dienst’)

‘onder één hoedje te vangen.’

Geen dezer verklaringen schijnt mij juist, natuurlijk en afdoende. De

vesper

noch was - voor zoover ik heb kunnen nagaan - ooit of ergens: ‘het ‘einde van den

dienst’ (Koopmans), noch een dienst, hetzij 's avonds of 's namiddags, ter uitvaart

of ter ‘uitluiding’ van een overledene (Alb. Thijm, Bergsma, Koopmans), noch ook

heeft de vesperklok ooit dienst gedaan om slapenden wakker te maken uit hun

middagslaap

(V. Lennep e.a.). De vesper is thans en vanouds niets anders en

meer

1) Had Vondel dit bedoeld, dan had hij allicht een dergelijken titel gekozen als: ‘Morgenwecker,

Aen de Oude ende Ghetrouwe Batavieren, Met een Remedie teghen haere Slaep-sieckte’

(1620) (Knuttel, Pamfl. 3087).

Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 34

1 2 ... 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 ... 320 321

Keine Kommentare

Ansel VS211 Bedienungsanleitung Seite 28