224
Aofri. Gr. § 133; ook nwfri.
kearel
(vroeger ook
tsjirl
, G. Japicx
tsjerl
), Cad. Müller
ziehl
‘Mansbild’, Helgoland
kārmən
,
kárəmən
pl.: zoo ‘werden die alten Leute genannt
(aus
karl
+
man
zusammengesetzt).’
KERN. Voor de ongerekte voc. vgl.
ernst
,
ernstig
,
gesternd
,
gesternte
, alsmede
kerne
(
n
) en
karne
(
n
) naast
keerne
(
n
) en
kaerne
(
n
) ‘karn(en)’, en
veer
naast
ver
, -
de plaatsnaam
Alteveer
is gewoner dan
Altever.
[
Baren
‘kind enz.’ is anders te
beoordeelen.] Bij ons woord het ww. gron.
karreln
‘kaasstof afscheiden door warmte’
(
de melk karrelt
), Wangeroog
kêl.
KEUVELEN, KEVER. Vgl. zwe.
kafva
, nrw.
kava
‘spartelen’, oijsl.
á-kafr
‘heftig, ijverig,
gewelddadig’. Nwfri.
kevel
‘kevel: het gedeelte der kaak, met het tandvleesch, waarin
de tanden en kiezen zitten’. Met ndd.
kiffe
‘kinnebak’ vgl. Wangeroogsch
kîwîng
f.
‘Kinnlade des Fisches’. Nwfri.
kevelje
(Fri. Wb. III 498) naast
keuvelje.
KIEM. Draaijer
kînen
‘uitspruitsels van aardappelen’, als ww. ‘de
k.
afplukken’, V.
Schothorst
kē·ən
(
ən
) naast
ki·m
(
ən
) ‘kiem(en)’. Eemslandsch (Schönhoff)
kīnə
f.
‘kiem’. Wangeroog
kîn
m.,
kîn
zw. ww. ‘kiemen’; voor
k
(dus niet-assibilatie) vgl.
oofri.
kind
‘kind’.
KIER. Wil men ndl.
kier
van mnl.
kerre
scheiden en =
keer
‘het keeren’ stellen,
dan kan men dat even goed doen met Westerkwartiersch
keer
(z. ben.). Maar de
overeenstemming der bet. maakt de verbinding met het mnl. woord aannemelijk.
M.i. is hier vocaalrekking vóór
rr.
Molema's
kar
‘nauwelijks en dgl.’, ‘wankelbaar’
doet procope (<
akerre
of dgl.) onderstellen. In 't Westerkw. staat de deur
ien 'e
keer
, met substitutie eener gewone praep., zooals in vla.
aen kerre
enz.; vgl. Mnl.
Wb.
akerre.
Rekking vóór
rr
heeft soms wel, soms niet plaats; z.o.a.
kar
,
koar
Ts.
26, 131 vlg., en Ts. 28, 243 Maastricht
poor
‘prei’, mnl.
poorlooc
‘look, prei’ met
rekking).
KIES. Vóóros. *
kûsô
-, vóórofri. *
kûsiô
- bij
kesen
‘kauwen’ (Mnl. Hwb.; z. ook Mnl.
Wb.) en bij ags. (Sweet)
cwíesan
(met
y
overgeleverd) ‘bruise, dash against,
squeeze’,
tócwíesan
Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde. Jaargang 34
Kommentare zu diesen Handbüchern